ວັນອັງຄານ, 04/9/2018 10:32:52 AM            :: ຊົມເຊີຍ ວັນສະຖາປະນາ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຄົບຮອບ 42 ປີ , 2 ທັນວາ ປີ 1975 - 2 ທັນວາ ປິ 2017 ຢ່າງສຸດໃຈ ::

            ແຈ້ງການ                    

ແຈ້ງການເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດ,ການໃຫ້ບໍລິການອິນເຕີເນັດ ແລະ ການໃຫ້ບໍລິການອິນເຕີເນັດກາເຟ.

ປະຫວັດຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ

Post on 30 ຕຸລາ 2018
by ທ່ານ ດ່ອນຄຳ ຄຸນນຸວົງ

ການ​ກຳ​ເນີດ​ຂອງແຂວງ ຄຳມ່ວນ​ໂດຍ​ສັງ​ເຂບ : 

ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ຫຼື ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບູນ ຕັ້ງຢູ່ເທສະບານເມືອງທ່າແຂກ (ປະ​ຈຸ​ບັນ) ເປັນ​ພະ​ທາດ​ທີ່​ສ້າງ​ຂື້ນສະໄໝອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ໃນ​ສັດ​ຕະ​ວັດ VI ສະໄໝ ພຣະເຈົ້າສຸມິນທະຣາດເພື່ອສະເຫຼີມສະຫຼອງພຣະກຽດພຣະຍາສີໂຄດຕະບອງໂດຍສ້າງອຸບມົງ(ພຮະທາດສີໂຄດຕະບອງ)ກວມຮອຍພຮະບາດ(ຮອຍຕີນ)ຂອງພຮະພຸດທະເຈົ້າ ຄັ້ງຍັງມີພຮະງົບຫູ່, ພຮະອົງໄດ້ສະເດັດມາຈາກພູກໍາພ້າມາປະທັບຢູ່ທີ່ນີ້ກ່ອນສະເດັດໄປພັກຜ່ອນຢູ່ຕົ້ນຮັງ ແລະ ໄດ້ເອົາພຣະສາຮິຄະທາດຂອງພຣະຍາສີໂຄດຕະບອງບັນຈຸໄວ້ໃນອົງພຣະທາດ(ປະຫວັດສາດແຂວງຄໍາມ່ວນ2015ໜ້າ14);.  

 

 

ຜ່ານຂະບວນວິວັດແຫ່ງປົກຄອງຂອງບັນດາພຣະຍາຢູ່ບັນດານະຄອນຕ່າງໆ ທີ່ປະກົດໃນ​ຕຳນານ ແລະ ການຄົ້ນພົບຂອງນັກບູຮານຄະດີຢູ່ ເຂດບ້ານໜອງເຮືອທອງ ແຄມຝັ່ງເຊບັ້ງໄຟພົບເຫັນຫລັກຖານ: ເສົາຫີນເປັນຮູບສີວະລິງຄະປະເພດ 8 ຫຼ່ຽມຈໍານວນ 3 ເສົາ, ຫີນແກະສະຫຼັກຮູບສາມຫຼ່ຽມຂ້າງໃນເປັນຮູບບູຊາໃນສາສະໜາພາມສະໄໝຕົ້ນສີໂຄດຕະບອງ, ຮ່ອງຮອຍກະຕຶບພົບເຫັນຫີນສາມຊະນິດຄື : ຫີນຕັດດິນຈີ່ ແລະ ຫີນເຂົ້າຈີ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ໝໍ້ໃສ່ກະດູກ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ຄົນບູຮານຈໍານວນໜຶ່ງ,ໜອງເຮືອທອງທີ່ຄົນທ້ອງຖິ່ນເຊື່ອວ່າເປັນໜອງສັກສິດ, ສະນັ້ນນັກຄົ້ນຄ້ວາທັງຫລາຍຈື່ງສັນນິຖານວ່າ: ເປັນເຂດໃຈກາງຂອງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງທີ່ເປັນໜື່ງໃນ 9 ອາ​ນາ​ຈັກຢູ່ສຸວັນນະພູມແຫ່ງນີ້​ຄື:

1. ອາ​ນາ​ຈັກ​ທະ​ວາ​ຣ​ະວະ​ດີ(ພວກມອນ)

2. ​ ອາ​ນາ​ຈັກ​ຫະ​ຣິ​ພູ​ນໄຊ(ເຂດ​ລຳ​ພູມ​ພວກມອນ)

3. ອາ​ນາ​ຈັກ​ທະ​ຕອນ(ພວກມອນ)

4. ອາ​ນາ​ຈັກ​ໂຄດ​ຕະ​ບູນ(ລາວ-ເຈນ​ລະ​ບົກ)

5. ອາ​ນາ​ຈັກ​ເຈນ​ລະ​ນ້ຳ(ຂອມ)

6. ອາ​ນາ​ຈັກ​ຈາມ​ປາ(ພວກ​ຈາມ)

7. ອາ​ນາ​ຈັກ​ດາຍ​ຫວຽດ(ຫວຽດ​ນາມ)

8. ອານາຈັກ​ປິວ ຫຼື ປະ​ຢູ (ມຽນ​ມາ) ແລະ

9. ອາ​ນາ​ຈັກ​ສີ​ວິ​ໄຊ (ຈັງ​ຫວັດສະ​ຕູນ​ພາກ​ໄຕ້​ຂອງໄທ)

ສຳ​ລັບ​ອາ​ນານ​ຈັກ​ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບອງ ຫຼື ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບູນ​ ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ວ່າ: “ເມືອງ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ” ຕັ້ງ​ຢູ່​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ຂອງ​ອາ​ນາ​ຈັກ​ທະ​ຣະ​ວະ​ດີ ມີ​ຂອບ​ເຂດ​ແຕ່​ນະ​ຄອນ​ລາ​ຊະ​ສີ​ມາ​ກວມ​ເອົາ​ພາກ​ອີ​ສານ​ຂອງ​ໄທ ແລະ ປະ​ເທດ​ລາວ​ແຕ່​ວຽງ​ຈັນ​ເຖີງ​ນະ​ຄອນ​ຈຳ​ປາ​ສັກ, ຕາມ​ນິ​ທານ​ອຸ​ຣັງ​ຄະ​ທາດ ອາ​ນາ​ຈັກ​ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບອງ​ມີເຈັດ​ແຄ້ວນ​ຂື້ນ​ກັບ​ຄື:

1. ແຄ້ວນ​ອິນ​ທະ​ປັດ​ຖາ​ນະ​ຄອນ ຢູ່​ທິດ​ໄຕ້​ອາ​ນາ​ຈັກ​ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບອງ​ເປັນ​ແຄ້ວນ​ທີ່​ຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ຂອງ​​ສະ​ໄໝຂອມບູຮານ  

2. ແຄວ້ນ​ພົມ​ມະ​ທັດ ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ຂອງ​ແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ນ້້ຳ​ຊີ​ຕົກ​ໃສ່​ນ້ຳ​ມູນ(ພາກ​ອີ​ສານ​ໄທ)

3. ແຄ້ວນ​ໜອງ​ຫານ​ຫລວງ ຕັ້ງ​ຢູ່​ທິດ​ເໜຶອ​ຂອງ​ເມືອງ​ສາ​ກົນ​ນະ​ຄອນ​ (ປະ​ເທດ​ໄທ) ໃນ​ລາ​ຊະ​ການ​ເຈົ້າ​ສຸ​ວັນ​ນະ​ເພັງ​ຄານ​ໄດ້​ສ້າງ​ພ​ຣະ​ທາດ​ເຊີງ​ຊຸມ                   ແລະ ພ​ຣະ​ທາດ​ນາ​ຣາຍ​ເຈງ​ເວງ,

4. ແຄ້ວນ​ໜອງ​ຫານ​ນ້ອຍ ເຂດ​ເມືອງວາ​ປີ​ຈັງຫວັດ​ອຸ​ດອນ(ປະ​ເທດ​ໄທ)

5. ແຄ້ວນ​ແກ່ວ​ປະ​ກັນ ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ເໜືອ ແຄ້ວນ​ພວນ​ຊຽງ​ຂວາງ,

6. ແຄ້ວນ​ສາ​ເກດ​ນະ​ຄອນ (ເມືອງ​ຮ້ອຍ​ເອັດ​ປະ​ຕູ)ຈັງ​ຫວັດ​ຮ້ອຍ​ເອັດ ແລະ ຈັງ​ຫວັດ​ມະ​ຫາ​ສາ​ນະ​ຄາມ(ປະ​ເທດ​ໄທ)

7. ແຄ້ວນ​ກະ​ຮຸນ​ທະ​ນະ​ຄອນ (ພູ​ເຂົາ​ພ​ຣະ​ຍາ​ໄຟ) ເຂດ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ອາ​ນາ​ຈັກ​ທະ​ວາ​ຣະ​ວະ​ດີ (ຄັດ​ຈາກ​ປື້ມ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ 450 ປີ ສ້າງ​ຕັ້ງ​ນະ​ຄອນ​ຫລວງ                  ວຽງ​ຈັນ)

  ໃນຂະນະທີ່ຊົນຊາດມອນຂອມເປັນໃຫຍ່ ແລະ ເຮືອງອໍານາດຢູ່ໃນເຂດ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງຊົນຊາດລາວ ຫຼື ພວກອ້າຍລາວ ກໍໄດ້ພັດທະນາຕົນເອງ ຢູ່ທາງເມືອງເສສວນໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງທຽບເທົ່າກັບຊົນຊາດອື່ນໆໃນຊຸມພູທະວີບ, ນັກປາດທາງປະຫວັດສາດຫຼາຍທ່ານໄດ້ລົງຄວາມເຫັນວ່າ “ ຊົນຊາດລາວເປັນຊາດເກົ່າແກ່ຊາດໜຶ່ງ ທີ່ເກີດມາພ້ອມຊົນຊາດຈີນ. ກ່ອນພຸດທະການ (ກ່ອນ ພສ) ປະມານ 2500 ກວ່າປີມາແລ້ວ ມະນຸດທີ່ເກີດຈາກໃຈກາງຊົມພູທະວີບມີຫຼາຍພວກ ແຕ່ພວກໃຫຍ່ມີ 4 ພວກຄື: ພວກຈີນ, ພວກຕາກ ຫລື ຕາດພວກສະນົງຍູ້ ແລະ ພວກອ້າຍລາວ”

 

1.   ສະໄໝຂຸນບູລົມຣາຊາທິລາດພົງສາວະດານຈີນກ່າວວ່າ : ພິໂລໂກະ ຫຼື ພິລໍໂກະ ຫລືຂຸນບູຣົມ ເປັນກະສັດລາວຜູ້ກ້າຫານທີ່ສຸດ ມີຄວາມຊຳນານໃນການສົງຄາມເປັນພິເສດ ພ້ອມທັງແຜ່ອານາເຂດລາວໜອງແສອອກໄປກ້ວາງໄກທີ່ສຸດ ພຣະອົງໄດ້ຂຶ້ນສະເຫວີຍຣາຊະສົມບັດ ເປັນກະສັດລາວໜອງແສໃນປີ ຄສ727 ກົງກັບພສ 1272 ເມື່ອມີພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ 32 ພັນສາເມື່ອຂຶ້ນສະເຫວີຍລາດແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ຫຼິງເຫັນວ່າ: ໃນປະຫວັດສາດຜ່ານມາພວກຈີນ ແລະ ພວກມົງໂກນໄດ້ຍົກທັບມາຮຸກຮານຢູເລື້ອຍໆ ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ນໍາພາໄຜ່ພົນລົງມາສ້າງເມືອງແຖນ ຫຼື ກາຫຼົງ ທຸກວັນນີ້ເອີ້ນວ່າ: ເມືອງຊຽງຮຸ່ງ.

 

2.  ສະ​ໄໝຂຸນລໍປົກຄອງເມືອງໜອງແສ: ຂຸນ​ລໍໄດ້ຕີຊະນະສົງຄາມກັບຂຸນເຈືອງ ທີ່ເມືອງປະກັນແລ້ວ ກອງທັບຂອງຂຸນລໍໄດ້ຂັບໄລ່ ພວກຂອມລົງໄປຈົນຮອດເມືອງຊວາ(ຫຼວງພຣະບາງ),ຂຸນລໍໄດ້ຕີເອົາເມືອງຊວາຈາກ “ເຈົ້າຂຸນກັນຮາງ” ແລ້ວຕັ້ງເມືອງຊວາຂຶ້ນເປັນຣາຊະທານີ ຂອງປະເທດລ້ານຊ້າງ ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງປະເທດມະຫາອໍານາດຄື: ອິນເດຍ ແລະຈີນໃນສະໄໝນັ້ນການຕັ້ງຣາຊະທານີຂອງຂຸນລໍນີ້ ຕໍານານຂຸນບູລົມກ່າວວ່າແມ່ນໃນລະຫວ່າງ ຄສ757ກົງກັບພສ 1300 ແລະ ປ່ຽນຊື່ເມືອງຊວາ ມາເປັນ ເມືອງຊຽງທອງ,ຈາກນັ້ນຊົນຊາດອ້າຍລາວ ໄດ້ຫຼັ່ງໄຫຼລົງມາຕັ້ງ​ຖິ່ນ​ຖານ​ເຮືອນຊານບ້ານຊ່ອງຢູ່ໃນດິນແດນລ້ານຊ້າງ, ຫຍາຍອອກໄປຢ່າງກ້ວາງຂວາງ ແລະ ຕີຂັບໄຫຼ່ພວກຂອມໃຫ້ຖອຍໄປທາງເມືອງນານ ແລະ ທາງວຽງຈັນສ່ວນພວກຂອມທີ່ໜີບໍ່ທັນ ກໍພາກັນແຕກອອກໄປຢູ່ເຂດພູດອຍ ແລະ ຫລົງເຫລືອຢູ່ຈົນຮອດທຸກວັນນີ້, ພວກ​ເຮົາເອີ້ນວ່າ:ຊົນເຜົ່າຂະມຸນັ້ນເອງ;..

         ຊົນເຜົ່າອ້າຍລາວ ໄດ້ເຂົ້າມາຕັ້ງບ້ານເມືອງຢູ່ດິນແດນລ້ານຊ້າງ ມີກະສັດສືບຕໍ່ກັນມາຫລາຍຊົ່ວຄົນເອີ້ນວ່າ: ການສືບຕໍ່ສັນຕະຕິວົງໂດຍບໍ່ຂາດສາຍນັບໄດ້ 22 ອົງ ຈຶ່ງມາເຖິງສະໄໝເຈົ້າຟ້າງ້ຽວຄິດເປັນເວລານານເຖິງ 500 ກວ່າປີ. ຂຸນຜີຟ້າ ຫຼື ນາມໜຶ່ງບາງຜູກເອີ້ນວ່າ: ເຈົ້າຟ້າງ້ຽວເປັນກະສັດອົງທີ 22 ຂອງການສືບສັນຕະຕິວົງ ເມື່ອພຣະບິດາສະຫັວນນະຄົດແລ້ວ, ເຈົ້າຟ້າງ້ຽວກໍໄດ້ສະເຫວີຍຣາຊສົມບັດແທນ. ເຈົ້າຟ້າງ້ຽວມີຣາຊໂອລົດ ແລະ ຣາຊທິດາຢູ່ 4 ອົງ ເປັນຊາຍ 2 ອົງອົງຫຼ້າມີນາມວ່າເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ອົງທີ່ເປັນປະຖົມກະສັດປະກາດ ໃຫ້ໂລກຮູ້ວ່າ ມີປະເທດລາວລ້ານຊ້າງສືບຕໍ່ມາຈົນເຖິງດຽວນີ້;..

   3.ໃນສະໄໝເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາຊປີ ຄສ 1349: ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ໄດ້ຍົກຈາຕຸລົງເສນາໂຍທາຫານຈາກປະເທດຂະແມເຂົ້າມາປະເທດລາວ  ເພື່ອທ້ອນໂຮມປະເທດລາວລ້ານຊ້າງ; ຕາມ​ຕຳ​ນານ​ຂຸນ​ບູ​ລົມ​ກ່າວ​ໄວ້ ລະ​ຫວ່າງ ຄ​ສ 757 ກົງ​ ກັບ ພ​ສ 1300 ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ລາ​ຊະ​ທາ​ນີສະ​ໄໝ​ຂຸນ​ລໍ ແມ່ນ​ຕັ້ງ​ຢູ່​ເມືອງ​ຊວາ ແລະ ​ຢູ່​ຕໍ່​ມາ​ໄດ້ປ່ຽນ​ເປັນ​ເມືອງ​ຊຽງ​ທອງ (ຫລວງ​ພະ​ບາງ​ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ) ຕົກ​ມາ​ສະ​ໄໝ​ເຈົ້າ​ຟ້າ​ງຸ່ມ​ມະ​ຫາ​ລາດ ໄດ້​ທ້ອນ​ໂຮມ​ບັນ​ດາ​ຫົວ​ເມືອງ​ຕ່າງໆ ເຂົ້າ​ເປັນ​ອາ​ຈັກລາວ​ລ້ານ​ຊ້າງໃນ​ປີ ຄ​ສ 1349, ຜ່ານ​ຂະ​ບວນ​ວິ​ວັດ​ແຫ່ງ​ການ​ປົກ​ຄອງ​ຂອງບັນ​ດາພະ​ຍາຢູ່ຫົວເມືອງຕ່າງໆຫລາຍ​ຍຸກ​ຫລາຍ​ສະ​ໄໝ​ເຊັນ: ​ພ​ຣະເຈົ້າໂພ​ທິ​ສາ​ຣະ​​ຣາ​ຊ (ຄ​ສ 1539) ພ​ຣະ​ເຈົ້າ​ໄຊ​ເສດ​ຖາ​ທິ​ລາດ (ຄ​ສ1568) ພ​ຣະ​ເຈົ້າ​ສຸ​ຮິ​ຍະ​ວົງ​ສາ (ຄ​ສ1622) ພ​ຮະ​ເຈົ້າ​ອະ​ນຸ​ວົງ (1806) ແລະ ຕົກ​ມາ​ຮອດປີສ 1893 ​ປະເທດລາວໄດ້​ຕົກເປັນອານາ​ນິຄົມຂອງຣັ່ງເສດ, ເພື່ອ​ສະ​ດວກ​ໃຫ້​ແກ່​ການປົກ​ຄອງຝ​ຣັ່ງ​ເສດ​ຈີ່ງ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ເປັນ​ບ້ານ, ຕາ​ແສງ, ເມືອງ,  ແຂວງຈົນ​ເຖີງ​ທຸກວັນ​ນີ້ ແລະ ຊື່ແຂວງ​ ຄຳ​ມ່ວນກໍຍັງ​ຮັກ​ສາ​ໃວ້ຈົນເຖີງປະຈຸບັນນີ້;..